ANTALYA’NIN DEPREM PLANI YİNE ERTELENDİ

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin yıl dönümünde Türkiye genelinde deprem hazırlıkları yeniden gündeme gelirken, Antalya’da gözler yıllardır hazırlıkları sürdürülen master plana çevrildi.

Antalya’nın hangi bölgelerinin daha riskli olduğu, hangi yapıların öncelikli olarak incelenmesi gerektiği, olası bir depremde can ve mal kaybının hangi seviyeye ulaşabileceği ve kentsel dönüşümde önceliklerin nasıl belirleneceği konusunda nihai planın tamamlanması bekleniyor.

ÇALIŞMALAR 2022’DE BAŞLADI

Antalya Büyükşehir Belediyesi, Deprem Master Planı hazırlıklarına Mayıs 2022’de başladığını açıkladı.

Çalışmalar kapsamında Ağustos 2022’de 134 kurum ve kuruluştan 225 kişinin katılımıyla ilk çalıştay düzenlendi. İkinci çalıştay ise Ekim 2023’te gerçekleştirildi.

Bu süreçte belediye bünyesinde Afet İşleri Dairesi Başkanlığı oluşturuldu. Türkiye Deprem Vakfı ile de Antalya’nın deprem risklerinin değerlendirilmesi ve master planın hazırlanmasına yönelik ortak hizmet projesi kapsamında protokol imzalandı.

Jeolojik ve jeoteknik raporlar, yeraltı suyu verileri, heyelan haritaları, deprem ölçümleri ve akademik çalışmalar incelenerek kentin mevcut jeolojik yapısına ilişkin veri raporu hazırlandı.

MASTER PLANIN EN ÖNEMLİ VERİSİ YAPI STOKU

Deprem Master Planı açısından en kritik başlıklardan birini Antalya’daki yapı stokunun durumu oluşturuyor.

Bu amaçla ilçe belediyelerinden yapı bilgilerini toplamak için ortak bir veri tabanı oluşturuldu. Ancak planın temel girdilerinden olan yapı stoku envanterlerinin tamamlanması sürecinde gecikmeler yaşandı.

31 Aralık 2025 olarak açıklanan hedefin gerçekleşmemesinin temel gerekçesi de ilçe belediyelerinden yapı stoku verilerinin geç ulaşması olarak gösterildi.

Bunun sonucunda risk analizi ve kayıp tahmini çalışmalarının planlanan sürede tamamlanamayacağı değerlendirilerek master planın takvimi yeniden düzenlendi.

RİSK ANALİZİ İHALESİ 2025’TE YAPILDI

Antalya Büyükşehir Belediyesi çalışmaların 2022 yılında başladığını açıklarken, master planın önemli teknik aşamalarından biri olan “Antalya Deprem Master Planı Risk Analizi ve Kayıp Tahmini Projesi” ihalesinin 30 Temmuz 2025’te gerçekleştirildiği belirtildi.

Bu proje kapsamında kentin deprem karşısındaki risklerinin daha ayrıntılı şekilde ortaya konulması ve olası kayıpların belirlenmesi hedefleniyor.

Ancak çalışmaların tamamlanabilmesi için farklı kurumlardan alınacak verilerin bütünleştirilmesi gerekiyor.

31 ARALIK 2025 HEDEFİ TUTMADI

Muhittin Böcek, Kasım 2024’te düzenlenen Deprem Master Planı-Güçlendirme Konferansı’nda planın 31 Aralık 2025 tarihinde tamamlanmasının öngörüldüğünü açıklamıştı.

Ancak 2025 yılı sonunda Antalya Büyükşehir Belediye Meclisine sunulan komisyon raporunda, yapı stoku envanterlerinin ilçe belediyelerinden geç gelmesi nedeniyle çalışmaların öngörülen sürede tamamlanamayacağı belirtildi.

Mecliste yapılan değerlendirmelerin ardından ek protokol hazırlanmasına karar verildi.

Böylece Antalya’nın Deprem Master Planı için yeni hedef tarih 31 Aralık 2026 olarak belirlendi.

KEPEZ TARTIŞMASI DA GÜNDEME GELMİŞTİ

Deprem Master Planı çalışmaları, 2024 yerel seçimleri öncesinde siyasi tartışmaların da konusu olmuştu.

Dönemin Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek, Antalya Valiliği başkanlığında hazırlanan İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında Büyükşehir Belediyesinin master plan koordinasyonundan, ilçe belediyelerinin ise yapı stoku envanterlerinden sorumlu olduğunu açıklamıştı.

Böcek, gerekli belgeleri göndermeyen belediyeler arasında Kepez’i işaret ederek dönemin Kepez Belediye Başkanı ve AK Parti Antalya Büyükşehir Belediye Başkan adayı Hakan Tütüncü’yü eleştirmişti.

31 Mart 2024 seçimlerinin ardından Kepez Belediyesi CHP yönetimine geçti ve Mesut Kocagöz göreve başladı.

Ancak Kepez’in eksik verilerinin daha sonra tamamlanıp tamamlanmadığı ve bugün hangi ilçelerde yapı stoku verilerinin eksik olduğu konusunda kamuoyuna ayrıntılı, ilçe ilçe güncel bir tablo sunulmadı.

ANTALYA’NIN NERESİ NE KADAR RİSKLİ?

Antalya açısından Deprem Master Planı’nın önemini artıran temel konu, kentin yalnızca deprem tehlikesinin değil, yapı stoku ve zemin koşullarının birlikte değerlendirilmesi gerekliliği.

Nihai planın tamamlanmasıyla birlikte;

Riskli yapıların belirlenmesi,

deprem açısından öncelikli bölgelerin ortaya çıkarılması,

kentsel dönüşümde öncelik sırasının belirlenmesi,

olası can ve mal kayıplarının hesaplanması,

kritik altyapıların dayanıklılığının değerlendirilmesi

ve afet sonrasında uygulanacak müdahale planlarının daha net hale gelmesi bekleniyor.

ÇALIŞMALAR VAR, NİHAİ PLAN HALA YOK

Antalya’da bugüne kadar iki çalıştay gerçekleştirilmesi, Afet İşleri Dairesi Başkanlığının kurulması, Türkiye Deprem Vakfı ile protokol imzalanması, jeolojik veri raporunun hazırlanması ve risk analizi ihalesinin yapılması önemli adımlar olarak öne çıkıyor.

Akdeniz Üniversitesi yerleşkesinde 54 bin metrekarelik ve 1.797 araç kapasiteli çok amaçlı otoparkın afet toplanma merkezi işleviyle tamamlanması da afet hazırlıkları kapsamında gerçekleştirilen somut yatırımlar arasında bulunuyor.

Ancak tüm bu çalışmaların Antalya’nın deprem risklerini tek bir belgede ortaya koyan uygulanabilir ve bağlayıcı bir yol haritasına dönüşmesi gerekiyor.

ANTALYA 2026’YI BEKLİYOR

Mayıs 2022’de başlayan süreç, yeni takvimle birlikte 31 Aralık 2026’ya kadar uzatılmış durumda.

Bu tarih, Antalya için yalnızca bir takvim hedefi değil, kentin deprem karşısındaki gerçek risklerinin ortaya konulması açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Çünkü Antalya’da milyonlarca kişinin yaşadığı ve her yıl milyonlarca turistin bulunduğu düşünüldüğünde, deprem hazırlığının yalnızca planlama aşamasında kalmaması büyük önem taşıyor.

Antalya’nın artık risklerini net olarak bilmesi, öncelikli bölgelerini belirlemesi ve kentsel dönüşümden altyapı yatırımlarına kadar atılacak adımları somut bir takvimle ortaya koyması bekleniyor.

17 Ağustos’un yıl dönümünde yeniden gündeme gelen soru ise aynı: Antalya’nın Deprem Master Planı ne zaman gerçekten tamamlanacak ve ortaya konulan yol haritası ne zaman uygulamaya geçecek?