BRENT PETROLDE DİPLOMASİ ETKİSİ: FİYAT 100 DOLARIN ALTINA İNDİ

ABD-İran hattındaki gelişmelerin yanı sıra Orta Doğu’dan petrol arzına ilişkin endişelerin azalması ve ABD Merkez Bankasının faiz politikasına ilişkin beklentiler de fiyat hareketlerinde etkili oldu.

BRENT PETROL 99,75 DOLARA GERİLEDİ

Brent petrolün varil fiyatı önceki gün 105 dolara kadar yükselirken, günü 103,87 dolardan tamamladı.

Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı ise bugün saat 17.49 itibarıyla önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 4 düşerek 99,75 dolara geriledi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı da 92,14 dolar seviyesinde işlem gördü.

ABD-İRAN DİPLOMASİSİ PİYASANIN ODAĞINDA

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, New York’ta başlayacak BM Genel Kurulu kapsamında gerçekleştirilecek diplomatik temasların ABD ile İran arasındaki gerilimin azaltılmasına katkı sağlayabileceği beklentisi öne çıktı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, BM Genel Kurulu kapsamında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu ifade etmesi de piyasalardaki diplomasi beklentilerini güçlendiren gelişmeler arasında yer aldı.

ABD ile İran arasında olası görüşmelerin yeniden başlaması ihtimali, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarına yönelik arz endişelerinin azalmasına neden olurken, petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini de aşağı çekti.

BM GENEL KURULU 22 EYLÜL’DE BAŞLIYOR

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. oturumu 22 Eylül’de New York’ta başlayacak.

Bu yıl “Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM” temasıyla düzenlenecek Genel Kurul toplantılarına 150’den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin katılması bekleniyor.

Toplantılarda İran ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin yanı sıra Gazze, Rusya-Ukrayna Savaşı ve diğer bölgesel çatışmaların gündemin önemli başlıkları arasında yer alması bekleniyor.

KATAR’DAN ABD-İRAN GÖRÜŞMELERİ İÇİN DİPLOMATİK TEMAS

ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlamasına yönelik diplomatik girişimler de petrol piyasalarında yakından takip ediliyor.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin yeniden başlaması amacıyla yaklaşık iki haftadır farklı fikirler üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Katar'ın arabuluculuk ekibinin, olası görüşmelerin yeniden başlaması için Tahran ve Washington ile temaslarını sürdürdüğü ve farklı başkentler arasında diplomatik görüşmeler gerçekleştirdiği belirtildi.

Washington'dan gelen anlaşma yönündeki açıklamalar da ABD-İran geriliminin azalabileceği ve bölgedeki petrol arz risklerinin hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.

SUUDİ ARABİSTAN’IN PETROL İHRACATINDA TOPARLANMA

Petrol piyasasındaki arz görünümünde Suudi Arabistan kaynaklı gelişmeler de fiyatları etkileyen unsurlar arasında bulunuyor.

Yemen'deki Husilerin Suudi Aramco'nun Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik saldırılarının ardından şirketin Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatını artırması, piyasalardaki arz endişelerinin azalmasına katkı sağladı.

Kpler kaynaklı geçici verilere göre Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı ağustosta 2013'ten bu yana en düşük seviye olan günlük 2,4 milyon varile geriledi. Eylül ayında ise ihracatın şu ana kadar günlük 4 milyon varilin üzerine çıktığı belirtildi.

JPMorgan analistleri de 18 Eylül tarihli değerlendirmelerinde, Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'ndaki kesintiye rağmen Orta Doğu'dan petrol akışlarının güçlü seyrettiğine dikkat çekti.

Analistlerin hesaplamalarına göre bölgedeki toplam petrol akışı son 10 günde günlük ortalama 17,1 milyon varil oldu.

FED’İN FAİZ POLİTİKASI DA PETROLÜ BASKILIYOR

Petrol fiyatlarını etkileyen bir diğer gelişme ise ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler oldu.

Fed’in geçen hafta Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitmesinin ardından, yıl sonuna kadar yeni bir faiz artışı yapılabileceği beklentileri güçlendi.

ABD'de enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisi nedeniyle Fed'in daha sıkı bir para politikası izleyebileceği beklentisi, ekonomik aktivite ve petrol talebinin yavaşlayabileceği değerlendirmelerini beraberinde getiriyor.

Sıkı para politikası beklentisinin doları desteklemesi de petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor. Doların güçlenmesi, petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek talep üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabiliyor.

Petrol piyasasında bundan sonraki süreçte ABD-İran diplomatik temasları, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Orta Doğu petrol arzı ve Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentiler fiyatların yönü açısından yakından izlenecek.