HAMAS’TAN AKSA MESAJI: KUDÜS’TE STATÜKO TARTIŞMASI BÜYÜYOR

Açıklama, 21 Ağustos 1969’da Mescid-i Aksa’da çıkan yangının 57’nci yıl dönümünde yapıldı. Hamas, bu olayın Kudüs ve Mescid-i Aksa’nın statüsüne yönelik tartışmalarda önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.

HAMAS’TAN AKSA’NIN STATÜSÜNE VURGU

Hamas’ın açıklamasında, İsrail askerleri ve bazı İsraillilerin Mescid-i Aksa’ya yönelik baskınlarına dikkat çekildi. Ayrıca bazı Yahudi grupların dua kitaplarıyla kutsal mekanın avlusuna girmesi ve burada dini ritüeller gerçekleştirmesine tepki gösterildi.

Açıklamada, Mescid-i Aksa’ya ulaşım ve ibadet konusunda uygulandığı belirtilen kısıtlamaların yanı sıra, kutsal mekanın zaman ve mekan bakımından bölünmesine yönelik girişimlerin devam ettiği öne sürüldü.

Hamas, bu uygulamaların Mescid-i Aksa’nın mevcut statüsünü değiştirmeye yönelik adımlar olduğunu savundu.

BEN-GVİR’İN UYGULAMALARINA TEPKİ

Açıklamada, İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in Yahudilere ait ibadet kitaplarının Mescid-i Aksa’nın avlusuna sokulmasına ve burada düzenli şekilde ibadet edilmesine izin verdiği iddiasına da yer verildi.

Hamas, söz konusu uygulamayı Mescid-i Aksa’nın kutsallığına ve tarihi İslami kimliğine yönelik tırmandırıcı bir adım olarak nitelendirdi.

Hamas açıklamasında, kutsal mekanın statüsüne ilişkin mevcut uygulamaların değiştirilmesinin bölgede gerilimi daha da artırabileceği mesajını verdi.

1969’DAKİ YANGIN HATIRLATILDI

Mescid-i Aksa’da 21 Ağustos 1969’da Avustralya vatandaşı Denis Michael Rohan tarafından çıkarılan yangın, kutsal mekanın yakın tarihindeki en önemli olaylardan biri olarak kabul ediliyor.

Yangında Mescid-i Aksa’nın önemli bölümleri zarar görürken, olay İslam dünyasında geniş tepkiye neden olmuştu.

Hamas, yangının 57’nci yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı açıklamada, 1969’daki olayı Kudüs ve Mescid-i Aksa’nın İslami kimliğini hedef alan sürecin tehlikeli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

“İSLAMİ KİMLİK DEĞİŞTİRİLEMEZ” MESAJI

Hamas tarafından yapılan açıklamada, Mescid-i Aksa’nın İslami kimliğinin ortadan kaldırılması, tarihi özelliklerinin değiştirilmesi veya kutsal mekanın zaman ve mekan bakımından bölünmesi yönündeki girişimlerin sonuçsuz kalacağı savunuldu.

Açıklamada ayrıca, Mescid-i Aksa’nın avlusunda gerçekleştirildiği belirtilen dini ritüellerin meşrulaştırılmasına yönelik girişimlere de karşı çıkıldı.

Hamas, Mescid-i Aksa’nın mevcut kimliğinin ve statüsünün korunması gerektiğini vurguladı.

FİLİSTİNLİLERE “AKSA’DA VARLIĞINIZI GÜÇLENDİRİN” ÇAĞRISI

Hamas açıklamasında, Kudüs, Batı Şeria ve İsrail içinde yaşayan Filistinlilere de çağrıda bulunuldu.

Filistinlilerden Mescid-i Aksa’daki varlıklarını güçlendirmeleri istenirken, Arap ve İslam ülkelerine de İsrail’in Mescid-i Aksa’ya yönelik olduğu belirtilen uygulamalarına karşı daha ciddi adımlar atmaları çağrısı yapıldı.

Hamas, uluslararası ve bölgesel aktörlerin Kudüs’teki gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini savundu.

AKSA’DAKİ TARİHİ STATÜKO TARTIŞMASI

Mescid-i Aksa, Kudüs’teki en önemli dini ve tarihi mekanlardan biri olmasının yanı sıra, uzun yıllardır İsrail-Filistin çatışmasının en hassas başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Mescid-i Aksa Külliyesi, Kıble Mescidi, Kubbetu’s-Sahra, avlular, müze ve medreselerin bulunduğu geniş bir alanı kapsıyor.

İsrail ile Ürdün arasında 1994 yılında imzalanan barış anlaşması çerçevesinde Kudüs’teki İslami kutsal mekanların yönetimi ve himayesi konusunda Ürdün Vakıflar, İslami İşler ve Mukaddesat Bakanlığına bağlı Kudüs İslami Vakıflar İdaresi önemli bir role sahip bulunuyor.

YAHUDİLERİN AKSA’YA GİRİŞLERİ TARTIŞMA KONUSU

Kudüs İslami Vakıflar İdaresi, 2003 yılından bu yana Yahudilerin İsrail polisi eşliğinde Mescid-i Aksa’ya girişlerini “baskın” olarak nitelendiriyor ve bu uygulamaların tarihi statükoya aykırı olduğunu savunuyor.

İsrail yönetimi ise Mescid-i Aksa’da tarihi statükonun korunduğunu, Müslümanların ibadet edebildiğini, diğer dinlerin mensuplarının ise ziyaret gerçekleştirebildiğini belirtiyor.

Buna karşın bazı Yahudi grupların İsrail polisi koruması altında kutsal alanda dua etmesi ve dini ritüeller gerçekleştirmesi, statüko tartışmalarının önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

BÖLGEDE GERİLİMİN ODAĞINDAKİ KUTSAL MEKAN

Mescid-i Aksa çevresindeki her gelişme, Kudüs'ün siyasi ve dini hassasiyeti nedeniyle bölgesel gerilimi doğrudan etkileyebilecek bir nitelik taşıyor.

Hamas’ın son açıklaması da Mescid-i Aksa’nın statüsü, ibadet uygulamaları ve kutsal mekan üzerindeki denetim tartışmalarının yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

Kudüs’teki gelişmeler, İsrail-Filistin çatışmasının yanı sıra İslam dünyasında da yakından takip edilirken, Mescid-i Aksa’nın statüsüne ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde de gündemde kalması bekleniyor.