HÜRMÜZ KRİZİ KÖRFEZ EKONOMİLERİNİ SARSTI

Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların ardından Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin durma noktasına gelmesi, Körfez ülkelerinin enerji ihracatını doğrudan etkiledi. Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi’nin (TESPAM) analizine göre, 27 Şubat–30 Mart döneminde bölgeden yapılan petrol ihracatı günlük 12,3 milyon varilden 7,8 milyon varile geriledi.

Bu düşüşün yalnızca petrol gelirlerinde yaklaşık 15,2 milyar dolarlık kayba yol açtığı, LNG ve diğer enerji ürünlerinin de dahil edilmesiyle toplam kaybın 50 milyar doları aştığı belirtiliyor. Enerji tesislerindeki aksaklıklar ve lojistik sorunlar da ekonomik kayıpları derinleştiriyor.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sine ve deniz yoluyla taşınan petrolün dörtte birine ev sahipliği yapıyor. Boğazın kapanması, başta Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore olmak üzere büyük enerji ithalatçısı ülkeleri de doğrudan etkiledi.

Bölgedeki gelişmeler yalnızca enerji sektörünü değil, aynı zamanda ticaret, lojistik, finans ve turizm alanlarını da etkiledi. Körfez ülkelerinde üretim ve ihracatın yavaşlaması, ekonomik faaliyetlerde genel bir daralmaya neden oldu.

TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener, yaşanan arz daralmasının modern tarihin en büyük petrol kesintilerinden biri olarak değerlendirildiğini ifade etti. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) 400 milyon varillik acil stok planının devreye alınması, petrol fiyatlarındaki sert yükselişi sınırlayan önemli bir adım oldu.

Uzmanlara göre, kriz küresel enerji sisteminde yeni dengeleri beraberinde getiriyor. ABD, Rusya ve alternatif enerji üreticileri süreçten görece avantaj sağlarken, Körfez ihracatçıları ve Asya ithalatçıları en fazla etkilenen taraflar arasında yer alıyor.

Hürmüz Boğazı’na bağımlı ülkeler alternatif güzergahlara yönelirken, boru hatları üzerinden ihracatın artırılması geçici bir çözüm olarak öne çıkıyor. Ancak mevcut kapasitenin sınırlı olması, bölgedeki riskin devam ettiğini gösteriyor.

Yaşanan gelişmeler, küresel enerji sisteminin daha parçalı ve çok merkezli bir yapıya doğru evrildiğine işaret ediyor.