JAPONYA’DAN BM’DE REFORM ÇAĞRISI: GÜVENLİK KONSEYİ GENİŞLETİLSİN

Takaichi, BM’nin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasındaki rolünün güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

ABD’nin New York kentinde düzenlenen BM 81. Genel Kurulu kapsamındaki genel görüşmelerde konuşan Takaichi, uluslararası sistemin güç dengelerindeki değişim ve artan jeopolitik rekabet nedeniyle önemli bir istikrarsızlık döneminden geçtiğini ifade etti.

Japonya Başbakanı, BM’nin kuruluşundan yaklaşık 80 yıl sonra küresel sorunlara yanıt verme kapasitesinin ve uluslararası barışın korunmasındaki rolünün yeniden ele alınması gerektiğini dile getirdi.

“GÜVENLİK KONSEYİ ULUSLARARASI BARIŞ İÇİN İŞLEMİYOR”

Rusya-Ukrayna Savaşı’nı BM Şartı’nın temel ilkeleri açısından örnek gösteren Takaichi, mevcut Güvenlik Konseyi yapısının sorunlar barındırdığını savundu.

Takaichi, “Bu mevcut durumda, Güvenlik Konseyinin uluslararası barış için işlemediği söylenmelidir” ifadelerini kullandı.

Japonya Başbakanı, Güvenlik Konseyi reformunun gerekli olduğunu belirterek, Konseyin meşruiyetinin ve temsiliyetinin güçlendirilmesi için hem daimi hem de daimi olmayan üyeliklerin genişletilmesi gerektiğini söyledi.

BM GÜVENLİK KONSEYİ 15 ÜYEDEN OLUŞUYOR

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi halen 5 daimi ve 10 daimi olmayan olmak üzere 15 üyeden oluşuyor.

Daimi üyeler ABD, Çin, Rusya, Fransa ve Birleşik Krallık. Daimi olmayan üyeler ise Genel Kurul tarafından iki yıllık dönemler için seçiliyor.

Japonya, uzun süredir BM Güvenlik Konseyi reformu kapsamında daimi üyelik kategorisinin genişletilmesini savunan ülkeler arasında yer alıyor.

Takaichi’nin son açıklaması ise Japonya’nın hem daimi hem de daimi olmayan üyeliklerin artırılmasını içeren reform yaklaşımını yeniden gündeme taşıdı. Japonya Başbakanı, BM Genel Sekreteri António Guterres ile yaptığı görüşmede de Güvenlik Konseyi’nin her iki üyelik kategorisinin genişletilmesini içeren reformun gerekli olduğunu ifade etti.

ORTA DOĞU VE HÜRMÜZ BOĞAZI GÜNDEMDE

Takaichi konuşmasında Orta Doğu’daki gelişmelere de değindi.

Bölgede gerilimin arttığını belirten Japonya Başbakanı, Hürmüz Boğazı’nda serbest ve güvenli seyrüseferin korunmasının önemine işaret etti.

Japonya’nın gerilimin azaltılması amacıyla uluslararası toplumla diplomatik çabalarını sürdüreceğini belirten Takaichi, bölgesel istikrarın sağlanmasına yönelik girişimlere devam edeceklerini söyledi.

JAPONYA’DAN NÜKLEER SİLAHSIZLANMA VURGUSU

Japonya’nın nükleer silahsızlanma ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusundaki çalışmalarını sürdüreceğini belirten Takaichi, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünya hedefinin ülkesinin temel amaçlarından biri olduğunu ifade etti.

Takaichi ayrıca Kuzey Kore’nin nükleer ve füze programlarının oluşturduğu risklere ilişkin kaygılarını da dile getirdi. Japonya Başbakanı, ülkesinin bu konularda uluslararası ortaklarla işbirliğini sürdüreceğini belirtti.

YAPAY ZEKA VE İKLİM GÜNDEMİ

Takaichi’nin BM Genel Kurulu konuşmasında yapay zeka ve iklim değişikliği de öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Yapay zekadaki gelişmelerin önemli fırsatlar sunduğunu belirten Takaichi, bununla birlikte ulusal güvenlik başta olmak üzere çeşitli risklerin de ortaya çıktığını söyledi.

Gerçeklere dayanmayan bilgilerin ve propagandanın yayılmasına karşı önlem alınması gerektiğini ifade eden Japonya Başbakanı, teknolojik dönüşümün uluslararası güvenlik ve toplumlar üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması gerektiğini kaydetti.

İklim konusunda ise Japonya’nın 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil dönüşüm çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.

TÜRKİYE-JAPONYA GÖRÜŞMESİ NEW YORK’TA GERÇEKLEŞTİ

Takaichi, BM Genel Kurulu marjında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de bir görüşme gerçekleştirdi.

Japonya Dışişleri Bakanlığına göre, 22 Eylül 2026’da yaklaşık 15 dakika süren görüşmede Türkiye-Japonya ilişkileri, eğitim, ekonomi ve savunma alanlarındaki işbirliği ile Orta Doğu’daki gelişmeler ele alındı.

Görüşmede iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın daha da geliştirilmesi yönündeki irade teyit edilirken, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, ekonomik ilişkiler ve savunma ekipmanları ile teknolojileri alanındaki işbirliği de gündeme geldi.

“ASYA’YI DOĞUDAN VE BATIDAN DESTEKLEYEN İKİ KANAT”

Takaichi, görüşmenin ardından yaptığı değerlendirmede Türkiye-Japonya ilişkilerini “Asya'nın uçsuz bucaksız coğrafyasını doğudan ve batıdan destekleyen iki kanat” benzetmesiyle tanımladı.

Japonya Başbakanı, iki ülkenin eğitim, ekonomi ve savunma dahil olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğini geliştirme konusunda kararlılığını teyit ettiğini belirtti.

BM REFORMU ULUSLARARASI GÜNDEMDE

Japonya’nın Güvenlik Konseyi reformu çağrısı, BM’nin mevcut yapısının günümüz uluslararası sistemini ne ölçüde yansıttığına ilişkin tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi.

BM 81. Genel Kurulu’nun bu yılki teması “Güveni Yeniden İnşa Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten Birleşmiş Milletler” olarak belirlendi. Genel Kurulun 81. oturumu 8 Eylül 2026’da başladı.

Japonya’nın gündeme getirdiği reform önerisinin hayata geçebilmesi ise BM üyesi ülkeler arasındaki müzakerelere ve gerekli karar süreçlerine bağlı olacak.