NASA HEDEFİNİ ANTALYA’DA AÇIKLADI: ÖNCE AY, SONRA MARS

Antalya’daki Gloria Sports Arena’da gerçekleştirilen “One-to-One with Heads of Space Agencies” oturumunda uzay ajanslarının başkan ve üst düzey yöneticileri, ülkelerinin önümüzdeki dönemde gerçekleştirmeyi planladığı görevleri anlattı.

Oturumda özellikle Ay’a dönüş, Ay’da kalıcı insan varlığı, Mars görevleri, asteroid savunması, robotik keşifler ve uluslararası uzay iş birlikleri öne çıktı.

NASA’DAN ANTALYA’DA AY ÜSSÜ MESAJI

NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson, ABD’nin Artemis programı kapsamında Ay’a yönelik çalışmalarının devam ettiğini belirtti.

Anderson, 2027 yılında Artemis III görevinin gerçekleştirilmesinin, 2028 yılında ise yeni bir Ay inişi için hazırlık yapılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Artemis programının yalnızca Ay’a yeniden insan göndermeyi değil, Ay yüzeyinde sürdürülebilir ve kalıcı bir insan varlığının oluşturulmasını amaçladığını belirten Anderson, Artemis IV ve Artemis V görevleriyle birlikte Ay üssünün inşasına başlanmasının planlandığını ifade etti.

Anderson, “2028'de bir sonraki Ay inişine hazırlanacağız. Artemis IV ve Artemis V ile Ay üssünü inşa etmeye ve Ay yüzeyinde kalıcı varlık oluşturmaya başlayacağız. Ardından hedefimizi Mars'a çevireceğiz” dedi.

76 ÜLKE ARTEMİS MUTABAKATI’NDA

NASA Başkan Yardımcısı Anderson, uluslararası iş birliğinin Artemis programındaki önemine de dikkat çekti.

Anderson, Artemis Mutabakatı’na katılan ülke sayısının 76’ya ulaştığını belirterek, Ay ve Mars hedeflerinin farklı ülkelerin ve kuruluşların katkılarıyla ilerletilmesinin önemini vurguladı.

Uluslararası Uzay İstasyonu’nun görev süresinin sona yaklaşmasıyla birlikte alçak Dünya yörüngesindeki faaliyetlerde ticari şirketlerin rolünün artacağını belirten Anderson, NASA’nın hem uluslararası uzay ajanslarıyla hem de özel sektörle iş birliklerini sürdüreceğini söyledi.

Artemis II kapsamında Güney Kore, Almanya, Suudi Arabistan ve Arjantin’in CubeSat katkıları sağladığını aktaran Anderson, Ay yüzeyine dönüşün ardından NASA’nın odağını Mars’a çevirmeyi hedeflediğini kaydetti.

TÜRKİYE’DEN ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ VURGUSU

Oturumun açılış konuşmasını yapan Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç, küresel uzay sektörünün yeni teknolojiler, keşif görevleri ve artan ticari faaliyetlerle hızlı bir dönüşüm yaşadığını söyledi.

Uzaydaki faaliyetlerin artmasıyla birlikte sürdürülebilirlik, güvenlik, sorumlu kullanım ve uzaya uzun vadeli erişim konularının daha fazla önem kazandığını belirten Kıraç, bu alanlardaki sorunların tek bir ülke veya uzay ajansı tarafından çözülemeyeceğini ifade etti.

Kıraç, Türkiye’nin kendi uzay kabiliyetlerini geliştirirken uluslararası ortaklıklara, bilgi paylaşımına ve ortak projelere de önem verdiğini belirterek, uzayın geleceğinin güçlü ulusal kabiliyetler ve uluslararası iş birliğiyle şekilleneceğini söyledi.

AVRUPA KENDİ ASTRONOTUNU KENDİ ROKETİYLE GÖNDEREBİLİR

Avrupa Uzay Ajansı Genel Direktörü Josef Aschbacher, Avrupa’nın kendi uzay kabiliyetlerini geliştirmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Aschbacher, Avrupa’nın gündemindeki önemli başlıklardan birinin astronotların Avrupa’nın kendi roketi ve mürettebat aracıyla uzaya gönderilmesi olduğunu belirtti.

Bu kapsamda kendi fırlatma kaçış sistemi, geri dönüş ve gerekli operasyonel sistemlerin oluşturulmasının değerlendirildiğini aktaran Aschbacher, maliyet ve fayda analizlerinin üye ülkelere sunulduğunu söyledi.

Avrupa’nın uzay gündeminde robotik keşifler, alçak Dünya yörüngesi, Ay ve Mars çalışmaları da bulunuyor. Aschbacher ayrıca uzay teknolojilerinin güvenlik ve savunma alanlarındaki kullanımının giderek daha fazla önem kazandığına dikkat çekti.

ÇİN’DEN 2027’DE ASTEROİD SAVUNMA GÖREVİ

Çin Ulusal Uzay İdaresi Başmühendisi Li Guoping, ülkesinin gelecek dönem uzay programında Ay, Mars, Jüpiter ve asteroid araştırmalarının önemli yer tuttuğunu açıkladı.

Çin’in Chang’e-7 ve Chang’e-8 görevlerini ilerletmeyi ve Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu çalışmalarını sürdürmeyi planladığını belirten Li, insanlı Ay görevlerinin de devam edeceğini söyledi.

Çin’in Tianwen-3 göreviyle Mars’tan örnek getirmeyi, Tianwen-4 göreviyle ise Jüpiter’i araştırmayı planladığını aktaran Li, asteroidlerin Dünya açısından oluşturabileceği risklere karşı da yeni çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.

Li, 2027 yılının sonunda asteroid çarpma riskine karşı bir savunma deneme görevi gerçekleştirmeyi planladıklarını açıkladı.

Çinli yetkili, asteroid savunmasının tek bir ülkenin sorumluluğunda olmadığını belirterek, bu alanda uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

JAPONYA’DAN PHOBOS’A TARİHİ GÖREV

Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) Başkanı Hiroshi Yamakawa, Japonya’nın Mars’ın uydusu Phobos’a yönelik MMX (Martian Moons eXploration) görevine ilişkin bilgi verdi.

NASA, ESA, Fransa, Almanya ve Avustralya’nın da katkı sunduğu uluslararası proje kapsamında, Phobos’tan Dünya’ya ilk kez örnek getirilmesi hedefleniyor.

Yamakawa, MMX uzay aracının Japonya’dan iki hafta içerisinde fırlatılmasının planlandığını belirterek, kongrenin ardından Japonya’ya dönerek fırlatma hazırlıklarına odaklanacaklarını ifade etti.

JAXA’nın Toyota ile birlikte Artemis programı kapsamında geliştirdiği basınçlı Ay aracı da Japonya’nın Ay hedefleri arasında yer alıyor. İki astronot taşıması planlanan aracın, astronotların içerisinde bir aya kadar yaşayarak çalışmalarına imkân sağlaması hedefleniyor.

KANADA’DAN AY’DA ROBOTİK KABİLİYET HEDEFİ

Kanada Uzay Ajansı Başkan Vekili Jean-Claude Piedboeuf, Kanada’nın Artemis II kapsamındaki uluslararası ortaklıklara verdiği öneme dikkat çekti.

Kanada’nın Ay çalışmalarındaki en önemli katkılarından biri olan Canadarm3 ile robotik kabiliyetlerini geliştirmeyi hedeflediğini belirten Piedboeuf, iletişim teknolojileri, çevre ve madencilik alanındaki deneyimlerin de Ay araştırmalarında kullanılabileceğini söyledi.

Kanada ayrıca Dünya gözlemi, Arktik bölgelerde iletişim, hava tahmini, konumlama, optik haberleşme ve kuantum şifreleme alanlarında çalışmalar yürütüyor.

UZAYIN GELECEĞİ ANTALYA’DA KONUŞULDU

Antalya’da düzenlenen IAC 2026 kapsamındaki üst düzey oturum, farklı ülkelerin uzay programlarının gelecek perspektiflerinin aynı platformda ele alınmasını sağladı.

Toplantıda ortaya çıkan tabloya göre, önümüzdeki dönemde uzay çalışmalarının merkezinde Ay’a dönüş ve Ay’da kalıcı insan varlığı oluşturulması, ardından Mars’a yönelik insanlı ve robotik görevlerin geliştirilmesi bulunuyor.

Bunun yanında asteroid savunması, uzayda sürdürülebilirlik, ticari uzay faaliyetleri, robotik keşifler ve uluslararası ortaklıklar da küresel uzay gündeminin temel başlıkları arasında yer alıyor.

Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı IAC 2026’nın Antalya’da dünya uzay sektörünün önde gelen temsilcilerini bir araya getirmesi, kenti küresel uzay gündeminin önemli buluşma noktalarından biri haline getirdi.