SIFIR ATIK HAREKETİ 193 ÜLKEYE ULAŞTI: HEDEF 8 MİLYAR İNSAN
Türkiye’de 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi, COP31 ile uluslararası platformda tanıtılıyor. Antalya’daki zirvede kurulan 3 bin 700 metrekarelik Sıfır Atık Müzesi, Türkiye’nin çevre alanındaki çalışmalarını dünya temsilcileriyle buluşturuyor. Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, hareketin 193 ülkede karşılık bulduğunu belirterek, “Biz 86 milyon vatandaşımızla beraber 8 milyar insanın geleceği için çalışıyoruz” dedi.
Türkiye’nin çevre ve iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yürüttüğü Sıfır Atık Hareketi, Antalya’da düzenlenen COP31’in öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Emine Erdoğan’ın himayelerinde 27 Eylül 2017’de başlatılan hareket, atık oluşumunun önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması, geri dönüşümün yaygınlaştırılması ve yeniden kullanım kültürünün geliştirilmesini hedefliyor.

Türkiye’de başlayan ve Birleşmiş Milletler çatısı altında uluslararası bir çevre hareketine dönüşen proje, COP31 kapsamında farklı ülkelerden gelen temsilcilere anlatılıyor.
COP TARİHİNDE İLK KEZ ANA GÜNDEMDE
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, COP31 kapsamında yaptığı açıklamada, sıfır atık konusunun ilk kez bir COP toplantısının ana gündem maddeleri arasına girdiğini belirtti.

Birleşmiş Milletler tarafından 30 yıldır düzenlenen iklim konferanslarının 31’incisine Antalya’nın ev sahipliği yaptığını hatırlatan Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının zirvede geniş şekilde ele alınmasının Türkiye açısından önemli olduğunu ifade etti.
Ağırbaş, Emine Erdoğan’ın liderliğinde başlayan hareketin COP31’e damga vuran başlıklardan biri haline geldiğini söyledi.
193 ÜLKEDE KARŞILIK BULDU
COP31 Mavi Bölgesi'nde kurulan Sıfır Atık Müzesi'nde hareketin uluslararası gelişimini anlatan Ağırbaş, projenin bugün 193 ülkede karşılık bulan küresel bir çalışmaya dönüştüğünü kaydetti.
Ağırbaş, 2022 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildiğini, ayrıca BM çatısı altında Sıfır Atık Danışma Kurulu kurulduğunu ve başkanlığına Emine Erdoğan'ın seçildiğini hatırlattı.
Uluslararası kuruluşlar ve farklı ülkelerle iş birliklerinin sürdüğünü belirten Ağırbaş, Türkiye'nin çevre alanındaki deneyimini dünyaya aktarmayı amaçladıklarını dile getirdi.
3 BİN 700 METREKARELİK SIFIR ATIK MÜZESİ
COP31 Mavi Bölgesi'nde Sıfır Atık Vakfı tarafından kurulan 3 bin 700 metrekarelik Sıfır Atık Müzesi, zirvenin dikkat çeken alanlarından biri oldu. Emine Erdoğan'ın katılımıyla 12 Kasım'da açılan müze, beş yapraklı mimari tasarımıyla ziyaretçileri ağırlıyor.
Beş tematik bölümden oluşan müzede Türkiye'nin 2017'den bu yana yürüttüğü çalışmalar, uluslararası iş birlikleri, sürdürülebilir yaşam uygulamaları ve çevresel sorumluluklar anlatılıyor.
Ziyaretçiler dokunmatik ekranlar üzerinden Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'nı imzalayabiliyor, dijital sertifika alabiliyor ve 2035 yılına yönelik çevre mesajlarını kamera aracılığıyla kaydedebiliyor. Müzedeki zaman tünelinde ise hareketin 2017-2026 yılları arasındaki gelişimi dijital içeriklerle aktarılıyor.
Yaklaşık 30 yaşındaki canlı zeytin ağacının yer aldığı “Geleceğe Dilek Ağacı” bölümünde ziyaretçiler, daha temiz ve yaşanabilir bir dünya için dileklerini yaprak şeklindeki kâğıtlara yazarak ağaca asıyor.
ATIKSIZ MUTFAKTA TÜRK GASTRONOMİSİ TANITILIYOR
COP31 kapsamında hayata geçirilen Sıfır Atık Mutfağı Harman projesi de geleneksel Türk mutfağının israfı önlemeye yönelik alışkanlıklarını uluslararası katılımcılarla buluşturuyor.
Osmanlı mutfağından Anadolu'nun farklı bölgelerine uzanan tariflerin sunulduğu mutfakta, mevsiminde yetişen ürünler ve geleneksel pişirme teknikleri kullanılıyor.
Yemek hazırlığında ortaya çıkan ve gıda güvenliği açısından uygun olan malzemeler yeniden değerlendiriliyor. Ayva kabukları şerbetlerde, portakal ve mandalina kabukları reçel ve şekerlemelerde kullanılıyor. Balık kılçıklarından aromatik balık suyu hazırlanırken, balkabağı çekirdekleri kavrularak değerlendiriliyor. Servise çıkmamış ekmekler ise galeta ve kıtır haline getiriliyor.
Projede gıda güvenliği de ön planda tutuluyor. Yalnızca hazırlık aşamasında ayrılan, temiz ve izlenebilir malzemeler yeniden üretime dahil edilirken, sofraya ulaşmış veya tabaklardan dönen yiyecekler kullanılmıyor.
90 MİLYON TON ATIK GERİ KAZANILDI
Sıfır Atık Vakfı verilerine göre Türkiye'de 217 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi uygulanıyor. 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2025 yılında yüzde 37,53'e yükseldi.
Bu dönemde toplam 90 milyon ton atığın geri kazanılmasıyla ekonomiye 365 milyar liralık katkı sağlandığı bildirildi.
Türkiye'nin geri kazanım oranını 2035 yılında yüzde 60'a, 2053 yılında ise yüzde 70'e yükseltmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda 81 ilde çalıştaylar düzenlenerek yerel yönetimler, üniversiteler, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürütülüyor.
ANTALYA'NIN SULAK ALANLARI VE DENİZ EKOSİSTEMLERİ DE GÜNDEMDE
Sıfır Atık Vakfı'nın çalışmaları yalnızca atık yönetimiyle sınırlı kalmıyor. Türkiye genelinde önümüzdeki iki yılda 120'den fazla sulak alan, göl ve dereye yönelik çalışmalar yapılması planlanıyor.
Antalya'da uydu takip cihazı takılarak Akdeniz'e bırakılan Hanzala isimli yeşil deniz kaplumbağasının hareketleri bilim insanları tarafından izleniyor. Tavşan Adası'nda yürütülen deniz koruma çalışmalarından elde edilen deneyimin Antalya Üç Adalar bölgesine aktarılması da değerlendiriliyor.
Plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında Antalya'nın da aralarında bulunduğu Akdeniz kıyısındaki illerde toplantılar düzenlenirken, atıkların denizlere ulaşmasının önlenmesi hedefleniyor.
İSTANBUL İÇİN KÜRESEL SIFIR ATIK HEDEFİ
Vakıf, İstanbul'un dünyanın önemli sıfır atık merkezlerinden biri haline getirilmesini de hedefliyor. Önümüzdeki beş yılda 10'dan fazla uluslararası kuruluşun sıfır atık çalışmaları kapsamında İstanbul'da ofis açması amaçlanıyor.
Haziran 2026'da İstanbul'da düzenlenen Sıfır Atık Forumu'na 183 ülkeden 5 binden fazla katılımcı katılırken, Sıfır Atık Festivali 1 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı.
Öte yandan VakıfBank ile yapılan iş birliği kapsamında oluşturulan Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Finansman Paketi ile 500'den fazla kurum ve projeye ulaşılması, 10 milyar liralık kredi hacmi oluşturulması hedefleniyor. İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde kurulan Sıfır Atık Enstitüsü'nde ise Ekim 2026 itibarıyla yüksek lisans eğitimi başladı.
Antalya'daki COP31 kapsamında tanıtılan çalışmalar, Türkiye'de başlayan Sıfır Atık Hareketi'nin çevre politikalarından gastronomiye, eğitimden deniz ekosistemlerinin korunmasına kadar uzanan geniş bir alanda uluslararası iş birlikleriyle geliştirilmesini amaçlıyor.
- Antalya
- sürdürülebilirlik
- çevre
- #COP31
- İklim Değişikliği
- Sıfır Atık
- Döngüsel Ekonomi
- geri dönüşüm
- Emine Erdoğan
- Sıfır Atık Vakfı
- Samed Ağırbaş
- Sıfır Atık Müzesi
- Antalya Deniz Ekosistemi