Antalya'da Selçuklu İpeği İmalatı Yeniden Canlanıyor

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü, Selçuklu dönemine uzanan ipek dokuma geleneğini günümüze kazandırmak amacıyla kapsamlı bir araştırma ve yeniden üretim sürecini tamamladı. Çalışmalar, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad dönemine dayanan saray dokumalarına odaklandı.

Yaklaşık 5 yıl süren projede, özel koleksiyonlar ve müzelerde bulunan Selçuklu kumaşları titizlikle incelendi. Yüzyıllar içinde kaybolmuş ya da yıpranmış eserler arasından 17 farklı kumaşa ulaşıldı. Bu kumaşların 9’unda desen analizi ve tarihlendirme çalışmaları tamamlandı. Diğer örneklerle ilgili araştırmaların sürdüğü bildirildi.

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Emine Erkal, Selçuklu dokuma geleneğinin estetik birikimini çağdaş tasarım anlayışıyla geleceğe taşımayı hedeflediklerini belirtti. 13 kişilik uzman ekibin görev aldığı projede önce desenler üzerinde detaylı analiz yapıldı, ardından dokuma teknikleri yeniden kurgulandı.

“Dünyada çok az sayıda Selçuklu dokuması bulunuyor. Kaybolmaya yüz tutmuş bu eserleri yeniden gün yüzüne çıkarıyoruz,” diyen Erkal, dönemin saray dokumalarının önemli bölümünün Antalya bölgesinde üretildiğini vurguladı. Yeniden üretilen kumaşların tasarım tescil başvurularının da yapıldığı açıklandı.

Enstitüde usta öğretici olarak görev yapan sanat tarihçisi Semiha Aleyna Ergezer ise Selçuklu ipekli dokumalarının İslam dünyasında yüksek teknik donanım ve estetik incelikle öne çıktığını ifade etti. Metal iplik kullanımı sayesinde kumaş yüzeyinde oluşan parlaklık ve kabartmalı etki, ipeği sıradan bir giyim malzemesinden çıkararak güç ve statü göstergesine dönüştürüyor.

Selçuklu tekstil sanatında madalyonlu kompozisyon düzeni, simetrik figür yerleşimi ve rumi-kıvrık dal motifleri dikkat çekiyor. Çift başlı kartal, aslan, ejder, şahin ve at figürleri ise hükümdarlık ideolojisini ve askeri kudreti simgeleyen güçlü bir sembol repertuvarı oluşturuyor.

Antalya’da yürütülen bu çalışma, yalnızca bir üretim süreci değil; aynı zamanda 800 yıllık kültürel hafızanın yeniden dokunması anlamına geliyor.