GÖBEKLİTEPE’DE KUZEYE DOĞRU YENİ TARİH: İLK KEZ KAZI BAŞLADI

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Göbeklitepe’de “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında sürdürülen 2026 yılı kazı, restorasyon ve koruma çalışmalarına ilişkin son gelişmeleri açıkladı.

Göbeklitepe’de bugüne kadar ağırlıklı olarak höyüğün güney ve batı kesimlerinde yürütülen arkeolojik çalışmalar, bu yıl yeni bir noktaya taşındı. Höyüğün kuzeyinde ilk kez kazı çalışmalarına başlanması, alanın henüz ortaya çıkarılmamış bölümlerine ilişkin yeni bulgular elde edilmesi açısından büyük önem taşıyor.

80’E 70 METRELİK ALANDA YENİ KAZI

Yeni kazı alanının yaklaşık 80 metreye 70 metre büyüklüğünde olduğu bildirildi.

Kazı öncesinde bölgede gerçekleştirilen yüzey taramaları ve jeomanyetik ölçümler, toprağın altında farklı nitelikte yapıların bulunabileceğine ilişkin önemli veriler ortaya koydu.

Elde edilen ilk sonuçlara göre bölgede büyük boyutlarda kamusal yapılar, dörtgen planlı yapılar ve kulübelerin bulunabileceği değerlendiriliyor.

Bakan Mehmet Nuri Ersoy, Göbeklitepe’deki araştırmaların artık bilinen alanlarla sınırlı kalmadığını belirterek, arkeolojik çalışmaların höyüğün daha önce yeterince araştırılmamış bölümlerine doğru genişletildiğini açıkladı.

Yeni alanda gerçekleştirilecek kazıların ilerleyen süreçte Göbeklitepe’nin yerleşim düzeni, mimarisi ve günlük yaşamına ilişkin yeni bilgiler sunması bekleniyor.

GT1 VE GT2 ALANLARINDA ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Göbeklitepe’de yalnızca yeni kazı alanına odaklanılmıyor. Daha önce araştırılan GT1 ve GT2 alanlarında da kazı çalışmaları eş zamanlı olarak devam ediyor.

Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülen çalışmalarda, Göbeklitepe’nin 2. evresine ve MÖ 8 binli yıllara tarihlenen dörtgen planlı yapılar ortaya çıkarıldı.

Bu yapıların ortaya çıkarılması, Göbeklitepe’nin yalnızca anıtsal dikilitaşlardan oluşan bir merkez olmadığını, farklı dönemlerde farklı mimari ve sosyal işlevlere sahip yapıların da bulunduğunu ortaya koyması açısından önem taşıyor.

Yeni kazı alanı ile GT1 ve GT2’deki çalışmaların birlikte yürütülmesiyle, Göbeklitepe’nin farklı dönemleri ve kullanım biçimlerine ilişkin daha kapsamlı bir arkeolojik tablo oluşturulması hedefleniyor.

KAZIYLA BİRLİKTE KORUMA ÇALIŞMALARI DA SÜRÜYOR

Göbeklitepe’de arkeolojik kazıların yanı sıra mevcut yapıların korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla restorasyon ve sağlamlaştırma çalışmaları da yürütülüyor.

Bakan Ersoy, kazı ve koruma çalışmalarının birbirinden ayrı düşünülmediğini belirterek, daha önce ortaya çıkarılan yapıların korunmasına büyük önem verildiğini ifade etti.

Bu kapsamda özellikle A, C ve D yapılarında koruma ve sağlamlaştırma uygulamaları gerçekleştiriliyor.

C YAPISI’NDA DİKİLİTAŞLAR KORUMA ALTINDA

C Yapısı’nda 2025 yılında büyük ölçüde tamamlanan sağlamlaştırma çalışmalarına 2026 kazı sezonunda da devam ediliyor.

Ayağa kaldırılan dikilitaşlardan birinin yüzeyine ait son parçaların özgün yerlerine yerleştirilmesi için çalışmalar gerçekleştiriliyor.

Bu uygulamayla, dikilitaşın mevcut parçalarının mümkün olduğunca özgün konumlarına uygun şekilde korunması ve yapının bütünlüğünün güçlendirilmesi amaçlanıyor.

D YAPISI’NDA DEPREM GÜVENLİĞİ İÇİN ÇALIŞMA

Göbeklitepe’de koruma çalışmalarının önemli bir bölümünü D Yapısı oluşturuyor.

Yapının duvarlarında gerçekleştirilen sağlamlaştırma çalışmalarının ardından, merkez bölümünde karşılıklı olarak duran iki dikilitaşın zemin bağlantıları güçlendirildi.

Dikilitaşların olası sarsıntılara karşı daha güvenli hale getirilmesi amacıyla çelik halatlarla koruma uygulaması gerçekleştiriliyor.

Bu çalışmalar, binlerce yıl önce inşa edilen yapıların günümüzde güvenli şekilde korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından kritik önem taşıyor.

YENİ YÜRÜYÜŞ YOLLARI ZİYARETÇİLERE AÇILACAK

Göbeklitepe’de devam eden kazı çalışmaları ziyaretçi ulaşımına yönelik düzenlemeleri de beraberinde getiriyor.

Yeni kazı alanlarının ortaya çıkmasıyla birlikte ziyaretçilerin farklı bölgelere erişimini sağlayacak yürüyüş yolları yenileniyor.

Yenilenen yürüyüş yollarının çalışmaların tamamlanmasının ardından ziyaretçilerin kullanımına açılması planlanıyor.

Böylece Göbeklitepe’yi ziyaret edenlerin arkeolojik alanın farklı noktalarını daha güvenli ve düzenli bir güzergah üzerinden görmeleri hedefleniyor.

GÖBEKLİTEPE’DE BÜTÜNCÜL KORUMA MODELİ

Göbeklitepe’de sürdürülen çalışmalar yalnızca yeni eserlerin ortaya çıkarılmasına yönelik kazılardan oluşmuyor.

Kazı, restorasyon, sağlamlaştırma, bilimsel araştırma ve ziyaretçi altyapısı aynı süreç içerisinde yürütülüyor.

Bu yaklaşım, Göbeklitepe’nin hem bilimsel araştırmaların sürdürüldüğü bir arkeolojik alan hem de dünya kültür mirasının önemli merkezlerinden biri olarak korunmasını amaçlıyor.

Bakan Ersoy, farklı noktalarda sürdürülen çalışmaların bir bütün olarak ele alındığını belirterek, Göbeklitepe’nin sahip olduğu eşsiz mirasın gelecek kuşaklara aktarılması için kazı ve koruma çalışmalarının birlikte yürütüldüğünü vurguladı.

YENİ KAZILAR GÖBEKLİTEPE’NİN BİLİNMEYENLERİNİ AYDINLATABİLİR

Göbeklitepe’nin kuzey kesiminde ilk kez kazı çalışmalarının başlaması, alanın bugüne kadar araştırılmamış bölümlerinin ortaya çıkarılması açısından yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Özellikle jeomanyetik ölçümlerde tespit edilen büyük kamusal yapılar, dörtgen planlı yapılar ve kulübelerin kazılar sırasında gün yüzüne çıkarılması halinde, Göbeklitepe’nin mimari yapısı ve burada yaşayan toplulukların sosyal düzeni hakkında yeni bilgiler elde edilmesi bekleniyor.

Kuzey kesimindeki çalışmalar ilerledikçe Göbeklitepe’nin yalnızca anıtsal yapılarıyla değil, günlük yaşamı ve yerleşim düzeniyle de daha iyi anlaşılması mümkün olacak.

Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde sürdürülen Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen çalışmaların, Göbeklitepe’nin bilinmeyen bölümlerini bilim dünyasıyla buluşturması ve bu eşsiz arkeolojik alanın korunarak geleceğe taşınmasına katkı sağlaması hedefleniyor.