GÜVENLİ ŞEHİRLER İÇİN ANTALYA’DAN ORTAK SORUMLULUK ÇAĞRISI

COP31 Alanı'ndaki Akdeniz Salonu'nda gerçekleştirilen **“Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği”**nde konuşan Bakan Kurum, iklim değişikliğinin şehirler üzerindeki etkilerinin giderek ağırlaştığını ifade etti. Seller, kuraklık ve aşırı sıcaklıkların yalnızca doğal çevreyi değil, konutları, üretim faaliyetlerini ve insan sağlığını da doğrudan tehdit ettiğini söyledi.

Bir şehrin gerçek gücünün, o şehirde yaşayan insanların kendilerini ne kadar güvende hissettiğiyle ölçülebileceğini belirten Kurum, iklime uyum politikalarının kalkınma hedeflerinin merkezinde yer alması gerektiğini vurguladı.

COP31 SÜRECİ SOMUT SONUÇLARA ODAKLANACAK

COP31 Başkanlığı döneminde uluslararası düzeyde ortaya konulan ortak iradenin sahada karşılık bulmasını hedeflediklerini kaydeden Kurum, ülkelerin verdiği taahhütlerin projelere, yatırımların ise insanların yaşam kalitesini artıran sonuçlara dönüşmesi gerektiğini dile getirdi.

Bu süreçte merkezi yönetimlerle yerel yönetimlerin ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesinin önemine işaret eden Kurum, dirençli şehirlerin oluşturulmasında doğanın korunması, altyapının güçlendirilmesi ve temel kamu hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesinin öncelikli konular arasında bulunduğunu belirtti.

Şehircilik planlarının yalnızca bugünün ihtiyaçlarına göre hazırlanmaması gerektiğini ifade eden Kurum, gelecekte karşılaşılabilecek iklim ve afet risklerinin de planlama aşamasında dikkate alınması gerektiğini söyledi.

6 ŞUBAT DEPREMLERİ TÜRKİYE İÇİN BÜYÜK BİR DENEYİM OLDU

Türkiye'nin afetlere karşı dirençli şehirler oluşturma konusunda ağır bir sınavdan geçtiğini hatırlatan Bakan Kurum, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ülkenin şehircilik ve yeniden yapılanma anlayışında önemli bir tecrübe kazandırdığını ifade etti.

Depremlerin 11 ilde, yaklaşık 110 bin kilometrekarelik bir alanda ve 14 milyon kişinin yaşamını doğrudan etkilediğini belirten Kurum, afet bölgesinin büyüklüğünün birçok Avrupa ülkesiyle kıyaslanabilecek ölçekte olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde devletin bütün imkânlarının seferber edildiğini kaydeden Kurum, “Asrın inşa seferberliği” kapsamında iki yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiğini bildirdi.

Yeniden yapılanma çalışmalarının yalnızca konut üretimiyle sınırlı kalmadığını belirten Kurum, yolların, altyapının, meydanların ve çarşıların da yeniden inşa edildiğini aktardı. Çalışmalarda şehirlerin tarihî dokusunun, mahalle kültürünün ve toplumsal hafızasının korunmasına özen gösterildiğini ifade etti.

YENİ KONUTLARDA İKLİM DOSTU ŞEHİRCİLİK ÖNE ÇIKIYOR

Deprem bölgesindeki çalışmaların Türkiye'ye afet yönetimi ve şehircilik konusunda önemli deneyimler kazandırdığını belirten Kurum, yeni yapılaşma sürecinde enerji verimliliği, su yönetimi, ulaşım, altyapı ve kamu hizmetlerinin bir bütün olarak değerlendirildiğini söyledi.

Güvenli konutların güçlü altyapıyla desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Kurum, yeniden inşa edilen yapılarda çevreye duyarlı tasarımlara ve iklim dostu malzemelere öncelik verildiğini dile getirdi.

Konutların enerji verimliliği ve Sıfır Atık yaklaşımına uygun şekilde inşa edildiğini belirten Kurum, Türkiye'nin deprem sonrası yeniden yapılanma tecrübesinin uluslararası alanda da örnek oluşturabilecek nitelikte olduğunu kaydetti.

Hatay'da başlatılan dirençli şehirler buluşmalarının da bu anlayışın bir parçası olduğunu ifade eden Kurum, mayıs ayında gerçekleştirilen toplantılarda afet sonrası toparlanmadan kalıcı dönüşüme uzanan ortak bir yol haritası ortaya konulduğunu belirtti.

Ağustos ayında Ankara'da belediyelerle gerçekleştirilen görüşmelerde ise su kayıplarının ölçülmesi, enerji ve atık yönetiminin geliştirilmesi ve mahalle ölçeğinde afet risklerinin belirlenmesi konularının ele alındığını aktardı. Kurum, yapılan tespitlerin uygulanabilir projelere dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.

81 İLDE 500 BİN SOSYAL KONUT HEDEFİ

Şehirlerin dirençli hale getirilmesinde güvenli ve erişilebilir konutların temel unsurlardan biri olduğunu belirten Bakan Kurum, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 1 milyon 750 bin konut üretildiğini açıkladı.

Yüzyılın Konut Projesi kapsamında 81 ilde 500 bin yeni sosyal konut için çalışmaların sürdüğünü bildiren Kurum, İstanbul'da kiralık sosyal konut modelinin de hayata geçirildiğini söyledi.

Bu projelerle özellikle dar gelirli ailelerin güvenli, sağlıklı ve yaşanabilir konutlara erişiminin kolaylaştırılmasının amaçlandığını belirten Kurum, deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarıyla sosyal konut projelerinin aynı hedef doğrultusunda yürütüldüğünü ifade etti.

Kurum, temel amaçlarının vatandaşların bugünkü yaşam koşullarını güvence altına almak ve geleceklerini daha sağlam temeller üzerinde şekillendirmek olduğunu kaydetti.

İKLİM UYUMU İÇİN FİNANSMAN ÇAĞRISI

Bakan Kurum, iklim değişikliğine karşı hazırlıklı şehirler oluşturulabilmesi için güçlü planlamanın yanı sıra yeterli finansman kaynaklarına da ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

İklim risklerinden en fazla etkilenen toplumların çoğu zaman ekonomik ve teknik imkânları en sınırlı kesimler olduğuna dikkat çeken Kurum, bu nedenle iklim değişikliğine uyum çalışmalarının aynı zamanda uluslararası dayanışma meselesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Uyum finansmanının yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir olması gerektiğini vurgulayan Kurum, hibe ve uygun koşullu finansman kaynaklarının ülkelerin ihtiyaçları ile yerel yönetimlerin imkânları gözetilerek oluşturulması çağrısında bulundu.

Özellikle küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik bilgiye, güvenilir risk verilerine ve proje hazırlama desteğine erişiminin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Kurum, finans kuruluşlarının iklim yatırımlarını değerlendirirken önlenen kayıpları ve toplumsal faydayı daha fazla dikkate almasını istedi.

SURFF İLE ŞEHİRLERİN YATIRIM İMKÂNLARI GÜÇLENDİRİLECEK

Türkiye'nin bu alandaki uluslararası çalışmalarına da değinen Kurum, eylül ayında New York'ta Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması (SURFF) girişiminin başlatıldığını açıkladı.

İLBANK, Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (BM-Habitat) ve Dünya Bankası iş birliğiyle yürütülen mekanizmanın, şehirlerin öncelikli ihtiyaçlarını yatırım yapılabilir projelerle buluşturmayı amaçladığını belirtti.

Antalya'daki COP31 görüşmelerinin de bu birikimi daha geniş ve somut uluslararası ortaklıklara dönüştürmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu dile getiren Kurum, şehirlerin iklim değişikliğine karşı daha hazırlıklı hale gelmesi için finansman ve iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

ANTALYA’DAN DÜNYAYA ORTAK SORUMLULUK MESAJI

Konuşmasının sonunda COP31 sürecinden ortak bir kararlılıkla ayrılmaları gerektiğini belirten Bakan Kurum, iklim ve afet risklerinin doğru tespit edilmesi, önceliklerin uygulanabilir projelere dönüştürülmesi ve finansman kaynaklarının ihtiyaç duyan şehirlere zamanında ulaştırılması çağrısında bulundu.

Uluslararası finans kuruluşlarını, kalkınma ortaklarını ve özel sektörü şehirlerin dirençliliğini artıracak çalışmalara daha güçlü katkı sunmaya davet eden Kurum, Türkiye'nin yeniden inşa ve şehircilik alanındaki deneyimini diğer ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu ifade etti.

COP31 Başkanlığı kapsamında atılan adımların yalnızca uluslararası toplantılarda alınan kararlarla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kurum, bu çalışmaların güvenli konutlar, güçlü altyapı ve daha yaşanabilir şehirler olarak hayata yansımasının önemini vurguladı.

Bakan Kurum, Antalya'dan dünyaya verdiği mesajda şu ifadeleri kullandı:

“Hiç kimse, güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin. Bunlar, her toplumun hakkı, hepimizin ortak sorumluluğudur.”

Antalya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31 kapsamında verilen bu mesaj, iklim değişikliğine uyum, afetlere hazırlık, güvenli konut ve sürdürülebilir şehircilik konularının uluslararası gündemdeki önemini bir kez daha ortaya koydu.