SIFIR ATIK’TA 9 YILLIK DÖNÜŞÜM: 90 MİLYON TON ATIK EKONOMİYE KAZANDIRILDI

Sıfır Atık Vakfı tarafından yapılan açıklamada, uygulamanın yalnızca atıkların toplanması ve geri dönüştürülmesini değil, israfın önlenmesini, doğal kaynakların verimli kullanılmasını, sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasını hedefleyen bütüncül bir yaklaşım olarak yürütüldüğü belirtildi.

GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 37,53’E ULAŞTI

Türkiye’de geri kazanım oranının 2025 yılı sonunda yüzde 37,53’e yükseldiği açıklandı. Sıfır Atık uygulamalarının kamu kurumlarından yerel yönetimlere, eğitim kurumlarından özel sektöre kadar geniş bir alanda hayata geçirilmesiyle geri kazanılabilir atıkların ekonomiye yeniden kazandırılması amaçlandı.

Hareket kapsamında geri kazanılan yaklaşık 90 milyon ton atığın, hammadde ihtiyacının azaltılması ve kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağladığı bildirildi.

Bu çalışmaların ekonomik boyutunun ise yaklaşık 365 milyar lira olduğu belirtildi.

ENERJİ VE SU TASARRUFUNDA MİLYARLARCA BİRİM

Sıfır Atık uygulamalarının çevresel sonuçları da çeşitli göstergeler üzerinden ortaya konuldu.

Açıklanan verilere göre geri kazanım faaliyetleri sayesinde bugüne kadar yaklaşık:

• 270 milyar kilovatsaat enerji,
• 2 trilyon litre su,
• 60 milyar litre petrol

tasarrufu sağlandı.

Ayrıca geri dönüşüm çalışmalarıyla yaklaşık 613 milyon ağacın kesilmesinin ve 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildiği bildirildi.

Atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması sayesinde yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde atık depolama alanına duyulacak ihtiyacın da önlendiği kaydedildi.

TÜRKİYE’DEN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’E UZANAN SÜREÇ

Sıfır Atık Hareketi’nin uluslararası alandaki önemli dönüm noktalarından biri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 14 Aralık 2022’de aldığı karar oldu.

Türkiye’nin öncülüğünde hazırlanan ve 105 ülkenin ortak sunuculuğunu yaptığı kararla 30 Mart, Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildi.

Böylece Türkiye’de başlayan Sıfır Atık yaklaşımı, Birleşmiş Milletler çatısı altında uluslararası toplumun ortak gündemlerinden biri haline geldi.

EMİNE ERDOĞAN BM DANIŞMA KURULU’NA BAŞKANLIK EDİYOR

Sıfır Atık yaklaşımının uluslararası alanda yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarda Emine Erdoğan’ın da çeşitli görevler üstlendiği belirtildi.

Emine Erdoğan, 30 Mart 2023’te Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Günü üst düzey toplantısında açılış konuşması yaptı.

Aynı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Emine Erdoğan’a BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanlığı görevini üstlenmesi yönünde çağrıda bulundu.

12 Nisan 2023’te oluşturulan ve 13 üyeden meydana gelen kurulun başkanlığını Emine Erdoğan yürütüyor. Kurulun temel hedefleri arasında sıfır atık alanındaki iyi uygulamaların ülkeler arasında paylaşılması, küresel farkındalığın artırılması ve sıfır atık yaklaşımının farklı coğrafyalarda yaygınlaştırılması bulunuyor.

SIFIR ATIK, DÖNGÜSEL EKONOMİ GÜNDEMİNİN PARÇASI OLDU

Sıfır Atık yaklaşımı zaman içinde yalnızca geri dönüşüm uygulamalarıyla sınırlı kalmayarak iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, kirlilik, kaynak güvenliği, gıda israfı, su yönetimi ve döngüsel ekonomi gibi farklı alanları bir araya getiren bir politika çerçevesine dönüştü.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen çevre ve iklim politikalarının da bu yaklaşımın iklim eylemiyle bütünleşmesine katkı sağladığı belirtildi.

Bu çerçevede hedef, yalnızca daha fazla atığın geri dönüştürülmesi değil; kaynak tüketiminin azaltılması, ürünlerin kullanım ömrünün uzatılması ve atığın kaynağında önlenmesi olarak ifade ediliyor.

“KÜRESEL ÖLÇEKTE KARŞILIK BULDU”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, hareketin dokuzuncu yılına ilişkin değerlendirmesinde Türkiye’de ortaya konulan yaklaşımın uluslararası alanda karşılık bulduğunu belirtti.

Ağırbaş, yaklaşık 365 milyar liralık ekonomik katkının, sıfır atık uygulamalarının çevre politikasının yanı sıra ekonomik dönüşüm açısından da ele alınabileceğini gösterdiğini ifade etti.

Ağırbaş’a göre yaklaşık 90 milyon ton atığın yeniden ekonomiye kazandırılması, atık olarak değerlendirilen malzemelerin yeniden ekonomik değere dönüştürülebileceğini ortaya koyuyor.

Sıfır Atık Hareketi’nin dokuz yıllık sürecinde ortaya çıkan tablo, atık yönetimi, kaynak verimliliği, geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi başlıklarının çevre politikalarının yanında ekonomik planlama açısından da önem kazandığını gösteriyor.