ANTALYA’DA TARIMIN GELECEĞİ İÇİN KRİTİK MESAJ

Antalya Ticaret Borsası Eylül Ayı Meclis Toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci başkanlığında Borsa Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi. Toplantı, 2022-2026 döneminin son meclis toplantısı olması nedeniyle Borsanın geride bıraktığı dört yıllık dönemin değerlendirildiği bir buluşmaya dönüştü.

Çandır konuşmasının başında Antalya’da meydana gelen orman yangınları ile Antalya Balıkçı Barınağı’ndaki yangından etkilenenlere geçmiş olsun dileklerini iletti. Yangınlarla mücadelede görev alan ekipleri de teşekkür ederek, hayatını kaybeden vatandaşları ve geçmiş dönemlerde Antalya Ticaret Borsası’nda görev yapan üyeleri andı.

“TARIM POLİTİKALARI SADECE FİYAT ÜZERİNDEN ELE ALINMAMALI”

2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’ı (OVP) tarım sektörü açısından değerlendiren Çandır, programda yüksek katma değerli üretim, Ar-Ge, teknoloji kullanımı, yöresel ürünlerin ekonomik değerinin artırılması, verimlilik ve rekabetçilik gibi başlıkların öne çıktığını belirtti.

Buna karşın tarımsal istihdam, üretim maliyetleri, finansmana erişim ve gıda arz güvenliği gibi alanlarda yapısal sorunların sürdüğünü ifade eden Çandır, tarım politikalarının üreticinin sektörde kalmasını sağlayacak şekilde ele alınması gerektiğini söyledi.

Çandır, “Bizim beklentimiz; tarım politikalarının yalnızca fiyatlar üzerinden değil, üretimin devamlılığı ve üreticinin sürdürülebilirliği üzerinden de ele alınmasıdır. Çünkü kalıcı fiyat istikrarının yolu, üretimi ve arz kapasitesini güçlü tutmaktan geçiyor” dedi.

TARIMDA YÜZDE 13,3’LÜK BÜYÜMEYE “BAZ ETKİSİ” UYARISI

Türkiye ekonomisinin 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2,6, ikinci çeyreğinde ise yüzde 2,3 büyüdüğünü belirten Çandır, son beş yıllık ortalamalarla karşılaştırıldığında büyüme ivmesinde yavaşlama görüldüğünü söyledi.

Tarım sektörünün ise ilk çeyrekte yüzde 4,8, ikinci çeyrekte yüzde 13,3 büyüdüğünü kaydeden Çandır, söz konusu yüksek oranın tek başına sürdürülebilir büyüme göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.

Çandır, ikinci çeyrekteki yüksek büyümede önceki yılın düşük üretim seviyesinin oluşturduğu baz etkisinin bulunduğunu belirterek, tarımda bir yıl yüksek, diğer yıl düşük büyüme yerine üreticinin kazandığı ve üretimin istikrarlı biçimde arttığı bir yapı gerektiğini söyledi.

“EKONOMİNİN TEMELİNDE ÜRETİM VAR”

Ticaret ve hizmetler sektöründeki yavaşlamaya da dikkat çeken Çandır, ticaret sektörünün ilk çeyrekte yüzde 3,5, ikinci çeyrekte ise yüzde 0,5 büyüdüğünü aktardı.

Verilerin iç talepteki yavaşlamanın üretim ve ticaret üzerindeki etkisini göstermeye başladığını belirten Çandır, fiyat istikrarı sağlanırken üretim, yatırım ve ticaretin de desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Çandır, “Ekonominin temelinde üretim vardır. Üretim güçlü olmadan kalıcı refah sağlamak mümkün değildir” dedi.

ATB’DE DÖRT YILDA 626 KARAR

2022’de başlayan görev dönemlerinin sonuna gelindiğini hatırlatan Çandır, dört yıllık süreçte üretim maliyetlerindeki artış, finansmana erişim sorunları, iklim değişikliği ve ihracat pazarlarındaki belirsizliklerin sektörün önemli gündem başlıkları olduğunu söyledi.

Meslek komitelerini Borsanın “mutfağı” olarak nitelendiren Çandır, dört yılda meslek komitelerinde 626 karar alındığını açıkladı.

Finansman, enerji maliyetleri, ihracat, iş gücü, sosyal güvenlik, mevzuat, üretim ve pazarlama gibi alanlarda üyelerden gelen taleplerin başta TOBB olmak üzere ilgili bakanlıklar ve kurumlara iletildiğini belirtti.

Çandır, “Biz Borsacılığı yalnızca tescil hizmeti olarak görmedik. Borsamızı; üyesini dinleyen, sahayı takip eden, veri üreten, çözüm geliştiren ve sektörüne yön gösteren bir kurum olarak gördük” ifadelerini kullandı.

16 SEKTÖREL ANALİZ TOPLANTISI, 9 ÇALIŞTAY

Dört yıllık dönemde 16 sektörel analiz toplantısı gerçekleştirildiğini belirten Çandır, hububat, susam, yaş meyve sebze, zeytin ve zeytinyağı, et ticareti ve hayvancılık, kesme çiçek ile tıbbi ve aromatik bitkiler başta olmak üzere farklı sektörlerin ele alındığını söyledi.

Toplantılarda üretici, tüccar, ihracatçı, kamu kurumları, üniversiteler ve araştırma kuruluşlarının bir araya getirildiğini aktaran Çandır, ayrıca keçiboynuzu, keçi, coğrafi işaretler, kırsal kalkınma, zeytinyağı ve tarım topraklarının korunması gibi başlıklarda 9 ulusal ve uluslararası çalıştay düzenlendiğini kaydetti.

203 RAPOR, ARAŞTIRMA VE YAYIN HAZIRLANDI

ATB’nin veri üretme çalışmalarına da değinen Çandır, Antalya Yaş Meyve Sebze Endeksi ile Antalya Domates Endeksi’nin düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmaya devam ettiğini belirtti.

Dört yıllık faaliyet döneminde toplam 203 rapor, araştırma, endeks ve yayın çalışması gerçekleştirildiğini açıklayan Çandır, verilerin yalnızca açıklanmadığını, sektör açısından ne ifade ettiğinin de ortaya konulmaya çalışıldığını söyledi.

TARIMDA TEKNOLOJİ VE YEŞİL DÖNÜŞÜM

Antalya’da tarıma dayalı ihtisas sera organize tarım bölgesi ile hububat lisanslı depoculuğunun hayata geçirilmesine yönelik fizibilite çalışmaları yürüttüklerini belirten Çandır, tarımsal karbon ayak izi hesaplama yazılımının da sektörün kullanımına sunulduğunu ifade etti.

Çandır, akıllı tarım, dijitalleşme, izlenebilirlik, yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir üretimin tarım sektörünün geleceği açısından belirleyici başlıklar haline geldiğini kaydetti.

11 ÜLKEDE YENİ PAZAR ARAYIŞI

İhracata yönelik çalışmalara da değinen Çandır, yaş meyve sebze ve kesme çiçek sektörlerinde yürütülen UR-GE projeleri kapsamında son dört yılda üyelerin 11 ülkede yeni pazarlarla buluşturulduğunu söyledi.

YÖREX ile Anadolu’nun yöresel ve coğrafi işaretli ürünlerinin ticari değerinin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Çandır, Antalya Tavşan Yüreği Zeytini için Avrupa Birliği, zeytinyağı için ise Türkiye’de coğrafi işaret tescili başvuruları yapıldığını aktardı.

“SUYU YÖNETMEDEN ANTALYA’NIN GELECEĞİNİ YÖNETEMEYİZ”

Çandır’ın konuşmasında Antalya’nın geleceği açısından öne çıkan başlıklardan biri de su yönetimi oldu.

2026 yılı çalışma temasını “Su” olarak belirlediklerini hatırlatan Çandır, suyun artık yalnızca tarımın değil, turizm, sanayi, kent yaşamı ve gelecek nesillerin ortak meselesi olduğunu vurguladı.

Çandır, “Suyu yönetmeden Antalya’nın geleceğini yönetemeyiz” diyerek, Antalya Su Diyaloğu toplantılarıyla tarım, turizm, sanayi ve kentsel su yönetimini birlikte ele aldıklarını belirtti.

Bir gün önce gerçekleştirilen Antalya Su Zirvesi’nin sonuçlarını somut bir yol haritasına dönüştürmek istediklerini ifade eden Çandır, çalışmalarda yalnızca sorunların konuşulmasının değil, hangi kurumun neyi, nasıl ve hangi takvimde yapacağının ortaya konulmasının amaçlandığını söyledi.

“GÖREVLER GEÇİCİ, KURUMLARIN İTİBARI KALICI”

Görev süresi boyunca gerçekleştirmek isteyip hayata geçiremedikleri çalışmaların da bulunduğunu ifade eden Çandır, buna rağmen üyelerin ve tarım sektörünün sorunlarına kayıtsız kalmadıklarını belirtti.

Kurumsal yapının kişisel meselelerin üzerinde tutulması gerektiğini vurgulayan Çandır, “Makamlar ve görevler geçicidir; kurumlarımızın itibarı, kültürü ve bıraktığımız eserler kalıcıdır” dedi.

Çandır, TOBB çatısı altında üstlendiği görevlerde de Antalya’nın ve Borsa üyelerinin sorunlarını ilgili mercilere taşımaya devam ettiğini ifade etti.

ATB’DE YENİ DÖNEM İÇİN SEÇİM SÜRECİ

2022-2026 döneminin son meclis toplantısında yeni döneme ilişkin mesajlar da veren Çandır, Antalya Ticaret Borsası’nın tarım, su, çevre, doğa, teknoloji, ihracat, katma değerli üretim ve kırsal kalkınma başlıklarında çalışmalarını sürdürmesi gerektiğini söyledi.

1 Ekim’de gerçekleştirilecek organ seçimlerine de değinen Çandır, seçimlerin Borsanın kurumsal kültürüne ve demokratik geleneğine uygun şekilde gerçekleşmesi temennisinde bulundu.

Çandır, konuşmasının sonunda dört yıllık görev sürecinde birlikte çalıştığı meclis üyelerine, meslek komitelerine ve Borsa çalışanlarına teşekkür etti.