ELEKTRİKTE YENİ DÖNEM: YENİLENEBİLİR ZİRVEDE

Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Türkiye Elektrik İletim AŞ verilerine göre, mart ayında yağışlar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 182 artarken, bu durum özellikle hidroelektrik üretimini doğrudan etkiledi. Hidroelektrik santrallerinin toplam üretimdeki payı yüzde 36’ya yükselerek belirleyici kaynak haline geldi.

Geçen yıl aynı dönemde yüzde 19 seviyesinde olan hidroelektrik payı, artan yağışlarla birlikte yaklaşık iki katına çıktı. Barajlı santrallerde kapasite kullanım oranı yüzde 45 ile mart ayı rekoruna ulaştı.

Bu artış, doğal gazın elektrik üretimindeki payını önemli ölçüde geriletti. Doğal gazdan üretim yüzde 61 azalırken, toplam üretimdeki payı yüzde 7’ye düşerek son 9 yılın en düşük seviyesine indi. Bu gelişme sayesinde mart ayında yaklaşık 185 milyon dolarlık enerji ithalatının önüne geçildi.

Güneş ve rüzgar enerjisinde de artış dikkat çekti. Güneş enerjisinin payı yüzde 11’e ulaşırken, rüzgar enerjisi kurulu gücündeki artışın etkisiyle yüzde 12,5 seviyesine yükseldi. Bu iki kaynak birlikte toplam üretimin yüzde 23,4’ünü karşılayarak sistemdeki ağırlığını artırdı.

İthal kömürün payı yüzde 15’e gerilerken, yerli kömürün payı yüzde 12,3 seviyesinde sabit kaldı. Yenilenebilir kaynakların yükselişi, enerji maliyetlerine de doğrudan yansıdı.

Uluslararası enerji kuruluşu Ember Analisti Çağlar Çeliköz’e göre, yenilenebilir enerji üretimindeki artış sayesinde mart ayında toptan elektrik fiyatları yüzde 24, tüketici faturaları ise yüzde 10 geriledi.

Öte yandan uzmanlar, yağışlara bağlı bu tablonun kalıcı olmayabileceğine dikkat çekiyor. Son 30 yılda yaşanan kuraklıkların Türkiye’ye yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ek enerji maliyeti getirdiği belirtilirken, enerji planlamasında sürdürülebilir ve çeşitlendirilmiş kaynakların önemine vurgu yapılıyor.

Mart ayı verileri, Türkiye’nin enerji üretiminde yenilenebilir kaynakların payını artırma yönündeki dönüşümünü somut şekilde ortaya koyarken, maliyetler üzerindeki etkisini de net biçimde gösterdi.