AVRUPA’DAN DÖNEN ÜRÜNLERDE PESTİSİT TARTIŞMASI: GÖZLER İÇ PİYASADA

BAİB BAŞKANI CAN’DAN PESTİSİT AÇIKLAMASI

Türkiye’de tarımsal üretim, gıda güvenliği ve pestisit kalıntıları konusundaki tartışmalar sürerken, Avrupa’ya ihraç edilen ve çeşitli gerekçelerle geri gönderilen ürünlerin akıbeti yeniden gündeme geldi.

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği Başkanı Mehmet Ali Can, özellikle Bulgaristan üzerinden Türkiye’ye dönen ürünlerle ilgili kamuoyunda oluşan algının doğru olmadığını savundu. Can, bir üründe kalıntı tespit edilmesinin ardından ürünün doğrudan iç piyasada satışa sunulduğu yönündeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını ifade etti.

İhracattan dönen ürünlerin durumunun, uygulanan analizler ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Can, ürünlerin tamamının pestisit kalıntısı içerdiğinin varsayılamayacağını söyledi.

“GERİ DÖNEN ÜRÜNLER YENİDEN ANALİZ EDİLİYOR”

İhracat sırasında kalıntı tespit edildiği bildirilen ürünlerin izlediği sürece ilişkin açıklamalarda bulunan Can, bazı ürünlerin gönderildikleri ülkede imha edildiğini, Türkiye’ye geri getirilenlerin ise yeniden teste tabi tutulduğunu belirtti.

Can, “Bulgaristan’dan dönen ürünler, kesinlikle iç piyasada tüketilmiyor. Türkiye’den gönderilen bir üründe kalıntı çıkması halinde ya orada imha ediliyor, ya da Edirne’de tekrar teste tabi tutuluyor. Türkiye’ye tekrar giren ürünler tekrar analize giriyor. Bulgaristan’dan dönen her ürünün pestisitli olmama ihtimali de var” dedi.

Bu açıklamayla birlikte, ihracattan geri dönen ürünlerin tamamının kalıntılı olduğu veya doğrudan tüketiciye ulaştırıldığı yönündeki genellemelerin doğru olmayacağını savunan Can, ürünlerin durumunun analiz sonuçları üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

ÜLKELERE GÖRE KALINTI LİMİTLERİ DEĞİŞEBİLİYOR

Yaş sebze ve meyvede pestisit kalıntısı değerlendirmelerinde ülkelerin uyguladığı maksimum kalıntı limitleri (MRL) de önem taşıyor. Ürünlerde izin verilen kalıntı miktarları, ilgili ülkenin mevzuatına ve ürün bazındaki düzenlemelere göre farklılık gösterebiliyor.

Can, laboratuvar sonuçlarının farklılık gösterebildiğini belirterek, bir ülkenin limitlerine uygun olmayan bir ürünün başka bir ülkenin standartları açısından farklı değerlendirilebileceğini ifade etti.

Can, “Laboratuvarlar yüzde 50 yanılma payı ile sonuç veriyor. Bazı sonuçlar, Türk Gıda Kodeksi’ne de uygun olmayabilir. Aynı sonuçlar Rusya Federasyonu’na uygun olabilir. Böyle olması halinde ürünler Rusya’ya gönderiliyor. Çünkü her ülkenin MRL değerleri farklıdır” diye konuştu.

Ancak laboratuvar sonuçlarındaki farklılıklar ve ülkelerin limitleri arasındaki değişiklikler, her ürünün yeniden başka bir ülkeye gönderilebileceği anlamına gelmiyor. Ürünlerin yeniden ihracata uygunluğu, ilgili ülkenin mevzuatı, analiz sonuçları ve yürürlükteki gıda güvenliği kuralları çerçevesinde belirleniyor.

“ASIL TARTIŞMA İÇ PİYASADAKİ ÜRÜNLER OLMALI”

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can, tartışmanın yalnızca ihracattan geri dönen ürünler üzerinden yürütülmesinin eksik bir yaklaşım olduğunu savundu. Can’a göre, yurt dışına gönderilmeyen ve doğrudan Türkiye’de tüketilen yaş sebze ve meyvelerin denetim süreçleri de kamuoyunda ele alınmalı.

Tarım ve Orman Bakanlığının denetim uygulamalarına ilişkin farklı değerlendirmeler yapılabileceğini belirten Can, pestisit konusunda kararlı bir tutum sergilendiğini ifade etti.

Can, “Yurtdışına çıkmayan ve iç piyasada tüketilen ürünlerin denetimi tartışılabilir. Yurtiçindeki ürünlerin ne kadar denetlenip teste tabi tutulduğunu ayrı bir konu olarak tartışabiliriz. Ancak Avrupa’dan dönen ürünlerin iç piyasada tüketildiği algısı tamamen yanlış” ifadelerini kullandı.

GIDA GÜVENLİĞİNDE DENETİM VE ŞEFFAFLIK ÖN PLANDA

Pestisit kalıntısı tartışmaları, hem üreticilerin ihracat süreçleri hem de tüketicilerin güvenilir gıdaya erişimi açısından önem taşıyor. İhracat pazarlarında uygulanan kalıntı limitleri, ürünlerin kabul edilmesi veya geri gönderilmesi üzerinde etkili olurken, iç piyasadaki denetimler de halk sağlığının korunmasında belirleyici rol oynuyor.

Bu nedenle ürünlerin hangi gerekçeyle geri gönderildiği, yeniden yapılan analizlerin sonuçları, ürünlerin imha edilip edilmediği ve yeniden piyasaya sunulmasına izin verilip verilmediği gibi bilgilerin açık biçimde paylaşılması önem taşıyor.

BAİB Başkanı Mehmet Ali Can’ın açıklaması, ihracattan dönen ürünlerle ilgili tartışmayı yeniden gündeme taşırken, iç piyasaya sunulan ürünlerin pestisit denetimleri de gıda güvenliği tartışmasının önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.