HAYVANCILIĞA 52,5 MİLYAR TL’LİK DESTEK PLANI: 2027’DE ARTIŞ YÜZDE 43,4

Üretimde verimliliğin yükseltilmesi, hayvan sağlığının korunması, kaliteli üretimin teşvik edilmesi ve planlı hayvancılık uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla hazırlanan programda, yetiştiricilere yönelik desteklerin yanı sıra mera ıslahı, veteriner aşılarının üretimi ve tarım sigortaları da öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

TARIMSAL DESTEKLEME BÜTÇESİ 235 MİLYAR LİRAYA ÇIKIYOR

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan derlenen bilgilere göre, 2026 yılı tarımsal destekleme bütçesinin yıl sonuna kadar 167,6 milyar liraya ulaşması bekleniyor. Gelecek yıl için öngörülen bütçe ise bu yılın tahmini gerçekleşmesine kıyasla yüzde 40,2 artırılarak 235 milyar lira olarak belirlendi.

Bu bütçe kapsamında hayvancılık sektörüne ayrılması planlanan kaynağın da yükseltilmesi hedefleniyor. Hayvancılık desteklerinin 2026 yılında toplam 36 milyar 616 milyon liraya ulaşması beklenirken, 2027 yılı için bu tutarın 52 milyar 504 milyon liraya çıkarılması öngörülüyor.

Böylece hayvancılık desteklerinde yaklaşık 15 milyar 888 milyon liralık artış planlanıyor. Söz konusu artışın, üreticilerin desteklenmesi ve hayvancılıkta verimliliğin artırılması hedefleri doğrultusunda hayata geçirilmesi amaçlanıyor.

DESTEKLERDE VERİMLİLİK VE KALİTELİ ÜRETİM ÖNCELİĞİ

Hayvancılık destekleme politikalarında temel hedefler arasında hayvan başına verimin yükseltilmesi, hayvan sağlığının korunması ve üretimin belirlenen bölgelerde planlı şekilde geliştirilmesi bulunuyor.

Bu kapsamda yetiştiricilere sağlanan desteklerin, yalnızca üretim miktarını artırmaya değil, aynı zamanda hayvan ıslahı ve kaliteli üretim uygulamalarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

Hayvancılıkta sürdürülebilir üretim için yem maliyetleri, hayvan sağlığı, damızlık kalitesi ve üreticilerin ekonomik koşulları önemini koruyor. Desteklerin kapsamı ve uygulama koşulları, yetiştiricilerin bu kaynaklardan nasıl yararlanacağını belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

BUZAĞI, MALAK, KUZU VE OĞLAK DESTEKLERİNDE YENİ DÜZENLEMELER

Hayvancılık destekleme sisteminde üretim kalitesini artırmaya yönelik ilave uygulamalar da gündemde bulunuyor.

2024-2026 yıllarında yapılacak hayvancılık desteklemelerine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nda değişiklik yapılarak bazı üretim ve yetiştiricilik faaliyetlerine yönelik ilave katsayılar getirildi.

Düzenlemeyle birlikte, embriyo transferi ve cinsiyeti belirli sperma uygulamalarından doğan buzağı ve malaklar için ek destek hesaplamalarının önü açıldı. Genomik test yaptırılan damızlık dişi buzağılar da ilave katsayı uygulamasına dahil edildi.

Küçükbaş hayvancılıkta ise göçer sevk kontrol noktalarında ve hastalıktan ari işletmelerde doğan kuzu ve oğlaklar için ilave katsayılar öngörüldü.

Çiğ süt üretiminde de mesleki yeterlilik belgesine sahip toplayıcılar aracılığıyla satılan süt için ilave katsayı uygulaması getirildi.

Bu düzenlemelerle damızlık kalitesinin geliştirilmesi, hayvan sağlığının korunması, küçükbaş hayvancılığın desteklenmesi ve çiğ süt tedarik zincirinde belirli standartların teşvik edilmesi amaçlanıyor.

MERA ISLAHIYLA KALİTELİ KABA YEM HEDEFLENİYOR

Hayvancılıkta üretim maliyetlerinin önemli kalemlerinden biri olan yem ihtiyacının karşılanması için mera alanlarının verimli kullanılması büyük önem taşıyor.

Program kapsamında mera tespit ve tahdit, yani sınır belirleme çalışmalarının ardından ot verimi ve kalitesini artırmaya yönelik ıslah uygulamalarının sürdürülmesi planlanıyor.

Mera ıslahı çalışmalarıyla hayvanların doğal otlatma alanlarından daha verimli yararlanması ve kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması hedefleniyor.

Projeler kapsamında yalnızca meraların bitki örtüsünün geliştirilmesi değil, otlatma faaliyetlerini kolaylaştıracak yapıların da değerlendirilmesi öngörülüyor. Böylece mera alanlarının korunması ve sürdürülebilir biçimde kullanılması için daha kapsamlı bir yaklaşım benimseniyor.

Meraların verimliliğinin artırılması, yetiştiricilerin yem ihtiyacının bir bölümünü kendi imkânlarıyla karşılayabilmesi açısından önem taşıyor. Bu çalışmaların uzun vadede hayvancılığın sürdürülebilirliğine katkı sağlaması amaçlanıyor.

VETERİNER AŞISI ÜRETİMİ İÇİN YENİ TESİS ÇALIŞMASI

Hayvan hastalıklarının önlenmesi ve hayvan sağlığının korunması amacıyla veteriner aşılarının üretim kapasitesinin artırılması için de çalışmalar yürütülüyor.

Bu kapsamda Ankara'da bulunan Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde yeni bir aşı üretim tesisi kurulmasına yönelik çalışmaların devam ettiği bildiriliyor.

Veteriner aşılarının üretim kapasitesinin geliştirilmesi, hayvan hastalıklarıyla mücadele ve sürü sağlığının korunması açısından önem taşıyor. Hayvan sağlığının korunması, üretimde yaşanabilecek kayıpların azaltılması ve yetiştiricilerin ekonomik açıdan desteklenmesiyle doğrudan bağlantılı bir konu olarak öne çıkıyor.

ZİRAİ DONDA ÜRETİCİLERE YAKLAŞIK 47 MİLYAR LİRA AKTARILDI

Tarımsal destekleme programının önemli başlıklarından biri de doğal afetler nedeniyle zarar gören üreticilerin kayıplarının karşılanması oldu.

Geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle devlet destekli tarım sigortası bulunan üreticilere 23,1 milyar lira hasar tazminatı ödendi. Ayrıca ürünleri zirai don nedeniyle zarar gören çiftçilere yönelik destekleme kararı kapsamında 23,86 milyar liralık ödeme yapıldı.

Böylece sigorta ve doğrudan destek mekanizmaları üzerinden üreticilere aktarılan toplam kaynak yaklaşık 47 milyar liraya ulaştı.

Söz konusu ödemelerle zirai don nedeniyle ürün kaybı yaşayan çiftçilerin zararlarının bir bölümünün karşılanması ve tarımsal üretimin devamlılığının desteklenmesi amaçlandı.

TARIM SİGORTALARINDA DON TEMİNATI GENİŞLETİLDİ

Tarım sigortalarında yapılan düzenlemelerle bitkisel ürünlerde don teminatına ilişkin devlet prim desteği yüzde 70'e çıkarıldı.

Kayısı, şeftali, nektarin, erik, elma, armut, ayva, kiraz ve vişnede kış donu riski genişletilmiş şekilde teminat kapsamına alındı. Bu ürünlerde belirli verim kayıplarının karşılanmasına yönelik Temel Sigorta Paketi de uygulamaya konuldu.

Düzenlemeler, özellikle hava koşullarındaki olumsuzluklardan etkilenebilen meyve üreticilerinin risklere karşı korunmasını hedefliyor.

Tarım sigortaları, üreticilerin doğal afetler nedeniyle karşılaşabileceği ekonomik kayıpların azaltılmasında önemli bir araç olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, üreticilerin alacağı tazminatın poliçe kapsamına, hasar tespitine ve ilgili sigorta koşullarına göre değişebileceği belirtiliyor.

TARSİM'DE 23,6 MİLYAR LİRALIK DEVLET PRİM DESTEĞİ

3 Ekim 2026 itibarıyla Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) kapsamında 2,25 milyon poliçe düzenlendi. Bu poliçeler için sağlanan devlet prim desteği 23,6 milyar lira olarak açıklandı.

Aynı tarih itibarıyla üreticilere yapılan tazminat ödemelerinin toplamı ise 11,6 milyar liraya ulaştı.

Bu rakamlar, tarım sigortalarının üreticilerin risklere karşı korunmasındaki rolünü ortaya koyuyor. Özellikle iklim kaynaklı zararların tarımsal üretim üzerindeki etkisinin hissedildiği dönemlerde sigorta ve destekleme mekanizmaları, çiftçilerin üretime devam edebilmesi açısından önem taşıyor.

2027'DE ÜRETİCİLERİN GÖZÜ DESTEKLERİN UYGULANMASINDA OLACAK

2027 yılı için hazırlanan programda tarımsal destekleme bütçesinin 235 milyar liraya, hayvancılık desteklerinin ise 52 milyar 504 milyon liraya çıkarılması planlanıyor. Hayvancılık desteklerinde öngörülen yüzde 43,4'lük artış, sektörün destekleme programındaki ağırlığının artırılacağını gösteriyor.

Ancak açıklanan tutarlar yıllık programda yer alan planlamaları yansıtıyor. Üreticilerin hangi destekten ne kadar yararlanacağı; ilgili mevzuat, başvuru koşulları, hayvan ve işletme kayıtları ile uygulama esaslarına göre belirlenecek.

Hayvancılıkta verimliliğin artırılması, kaliteli üretimin teşvik edilmesi, meraların geliştirilmesi ve hayvan sağlığının korunması, önümüzdeki dönemin öne çıkan hedefleri arasında bulunuyor. Planlanan bütçenin üreticilere hangi takvimle ve hangi koşullarda aktarılacağı ise uygulama sürecinde netleşecek.