SAATLERCE DEĞİL HAFTALARCA: UZUN ETKİLİ LOKAL ANESTEZİ UMUDU

Fareler üzerinde gerçekleştirilen deneylerde yeni formülasyonun etkisi, mevcut lokal anesteziklerin genellikle sağladığı birkaç saatlik sürenin çok üzerine çıktı. Çalışmada sinir bölgesindeki uyuşmanın iki ila üç hafta boyunca sürdüğü gözlendi.

AMELİYAT SONRASI AĞRIDA UZUN SÜRELİ ÇÖZÜM ARAYIŞI

Lokal anesteziklerin önemli bir bölümünde ağrı kontrolü yaklaşık 8 ila 12 saat, bazı uygulamalarda ise en fazla bir gün devam edebiliyor. Ancak ameliyat sonrasında iyileşme süreci daha uzun sürdüğü için hastaların ağrı kontrolüne duyduğu ihtiyaç da devam edebiliyor.

Boston Çocuk Hastanesi'ndeki araştırmacılar, bu soruna daha uzun süre etkili olabilecek bir yöntem geliştirmek amacıyla lipozom adı verilen mikroskobik taşıyıcıları yeniden ele aldı.

Lipozomlar, ilaçların vücutta kontrollü biçimde salınmasını sağlamak amacıyla uzun süredir kullanılan, yağ benzeri moleküllerden oluşan mikroskobik yapılardan oluşuyor.

İLACIN TAŞIYICIDAN ÇIKIŞI YENİDEN İNCELENDİ

Araştırmada, ilaçların lipozomlardan dışarı çıkış hızının taşıyıcıların yapısıyla yakından ilişkili olduğu belirlendi.

Bilim insanları daha akışkan yapıdaki lipitlerin ilacı daha hızlı bırakacağını düşünürken, suda çözünebilen bazı ilaçların bu yapılardan beklenenden çok daha yavaş şekilde sızabildiğini ortaya koydu.

Araştırma ekibinde yer alan Dr. Yuan Wang, özellikle hidrofilik yani suyla kolayca karışabilen ilaçların bu davranışının uzun süreli ilaç salınımı açısından önemli bir fırsat oluşturabileceğini değerlendirdi.

KİRİPİ BALIĞI ZEHİRİNDEN İLHAM ALAN MADDE TEST EDİLDİ

Araştırmacılar geliştirdikleri taşıyıcı sistemin uzun süreli sinir bloğu oluşturup oluşturamayacağını test etmek için tetrodotoksin kullandı.

Kirpi balığı ve mavi halkalı ahtapot gibi canlılarda bulunan tetrodotoksin, sinir hücrelerinin çalışmasını engelleyen son derece güçlü bir toksin olarak biliniyor. Araştırmacılar, bu maddenin doğrudan kullanılmasından ziyade kontrollü ve yavaş salınmasını sağlayacak taşıyıcı sistem üzerinde çalıştı.

Formülasyon farelerin bacaklarındaki bir sinirin yakınına uygulandı. Deneylerde enjeksiyon bölgesinde veya vücudun başka bölgelerinde belirgin bir toksisite gözlenmedi.

Elde edilen sonuçlar, maddenin sinir bölgesini uyuşturabilecek seviyelerde tutulurken aynı zamanda vücudun toksini zaman içinde uzaklaştırmasına imkan verecek kadar yavaş salınabildiğini gösterdi.

ETKİ SÜRESİ HAFTALARA ULAŞTI

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, geliştirilen formülasyonun farelerde iki ila üç hafta boyunca lokal anestezik etki oluşturması oldu.

Bu süre, ticari olarak kullanılan bazı lokal anestezik formülasyonlarında görülen yaklaşık 4 ila 8 saatlik etki süresinin oldukça üzerinde bulunuyor.

Ancak araştırmanın henüz hayvan deneyleri aşamasında olduğu ve yöntemin insanlarda aynı süre ve güvenlik profiliyle çalışacağının henüz gösterilmediği vurgulanıyor.

OPİOİDLERE ALTERNATİF ARAŞTIRILIYOR

Araştırmayı yürüten ekip, uzun etkili lokal anestezinin özellikle ameliyat sonrası ağrı kontrolünde kullanılabilme ihtimalini değerlendiriyor.

Boston Çocuk Hastanesi'nden Dr. Daniel Kohane, geliştirilen yaklaşımın uzun süreli ameliyat dönemi ağrılarında opioid kullanımına alternatif oluşturabilecek potansiyel taşıdığını belirtti.

Araştırmacılar ayrıca aynı lipozom teknolojisinin yalnızca lokal anestezikler için değil, farklı hidrofilik ilaçların kontrollü ve uzun süreli salınımında da kullanılabileceğini düşünüyor.

LİPOZOMLARIN “SOĞAN” GİBİ YAPISI DİKKAT ÇEKTİ

Araştırmacılar, ilacın neden bu kadar yavaş salındığını anlamak için lipozomların mikroskobik yapısını da inceledi.

Lipit moleküllerinin yapısına eklenen kimyasal çift bağların, moleküllerin birbirlerine nasıl paketlendiğini değiştirdiği belirlendi. Daha fazla çift bağ içeren bazı yapılarda, lipozomların tek katmanlı basit küreler yerine çok sayıda iç bölmeden oluşan daha karmaşık yapılara dönüştüğü görüldü.

Bu yapı, araştırmacılara göre ilacın dışarı çıkması gereken bariyerlerin sayısını artırıyor. Böylece ilaç tek bir zar üzerinden hızla dışarı çıkmak yerine birden fazla katmanı aşarak çok daha yavaş şekilde salınıyor.

Araştırmanın sonuçları Nature Biomedical Engineering dergisinde yayımlandı. Bilim insanları için bir sonraki önemli aşama ise bu yaklaşımın insanlarda güvenli, etkili ve klinik olarak uygulanabilir olup olmadığının ortaya konulması olacak.